Het maken van de mal.

Moulage van een reliëf.

Van een reliëf met platte achterzijde kan op eenvoudige wijze een mal gemaakt worden.

• Bevestig het model stevig op een vlakke grondplaat (Het model mag na ingieten van de rubber niet gaan drijven). De grondplaat moet zo groot zijn dat er rondom het model een voldoende grote rand overblijft.

• Sluit de naad tussen het model en de grondplaat af met klei, was of kit.
• Boor ter ontluchting (bij poreuze modellen)een gat van onder door de grondplaat tot in het model.
• Maak een bekistingswand rondom het model. Deze wand moet ± 2 cm boven het hoogste punt van het model uitsteken.
• Behandel model, grondplaat en bekistingswand met een losmiddel.
• Giet een goed gemengde gietrubber in op het laagste punt in de bekisting en laat deze rustig stijgen tot " een cm. boven het hoogste punt van het model.

Moulage van een eenvoudig vrijstaand model.

Van een model zonder al te diepe ondersnijdingen of sterk uitstekende delen kan als volgt een mal gemaakt worden.

• Bevestig de mal als boven beschreven op een grondplaat
• Zoek of maak een container die aan alle kanten voldoende ruimte om het origineel vrijlaat ( ±1 cm.).
• Behandel alle delen die met de rubber in contact komen met een losmiddel en verzegel alle naden.
• Giet een goed gemengde gietrubber in op het laagste punt in de bekisting.
• Onderbreek het ingieten van de rubber om de opstelling zo te draaien dat alle eventueel ingevangen lucht kan ontwijken.
• Giet nu rustig verder tot de rubber een niveau bereikt heeft van ± een cm. boven het hoogste punt van het model.

• Na uitharding van de rubber wordt de container verwijderd en kan de rubber mantel aan een zijde met een hobby-mes zo ingesneden worden dat het model zich makkelijk laat verwijderen.
• Bij het gieten in een dergelijke mal moet de mal met b.v. rubber band of tape zo bijeengehouden worden dat de snijnaad Naadloos sluit.
  
  

Het maken van een enkelvoudige schilmatrijs:

Bij bovengenoemde voorbeelden werd de rubber in een vrij massief blok om het model heen gegoten. Om materiaal te besparen en een makkelijker lossende rubber matrijs te krijgen, kan men zo te werk gaan dat de rubber een overal ongeveer even dikke huid rond het model vormt. Het eenvoudigste geval is een enkelvoudige schilmatrijs.

• Een model met vlakke achterzijde wordt weer stevig op een grondplaat bevestigd.
• Het gehele model wordt bedekt met Huishoud folie.
• Plastiline of klei worden met een deegroller uitgerold tot plakken van 2 tot 1 cm.
• Het model wordt hiermee in een egale laag bedekt . Als men nu van bovenaf op het met klei bedekte model kijkt moet men een lossende vorm zien. D.w.z. dat de gevormde kleilaag vanaf het hoogste punt gezien naar alle kanten toe taps wegloopt.

• Het hoogste punt wordt voorzien van een "kleiprop", de latere ingiet trechter. Andere hoge delen van de zo ontstane "kleiheuvel", krijgen een ontluchtingskanaal door hier een drinkrietje verticaal in te steken.
• Over het met klei bedekte model wordt nu een laag (vezel-versterkt) gips aangebracht.
• Na uitharding van de gips wordt de positie van deze kap nauwkeurig met behulp van viltstift of het inbrengen van spijkers gemarkeerd.
• Nu worden eerst de gipskap en vervolgens de klei (plastiline) verwijderd.
• Alle delen die in contact komen met rubber worden met een losmiddel behandeld, (dus ook de gipskap). De gipskap wordt nu weer nauwkeurig in positie gezet en de naden worden verzegeld. De rubber kan nu ingegoten worden. Aanwezige lucht kan door de ontluchtingskanalen ontsnappen. Als er geen lucht meer ontsnapt kunnen deze kanalen met een propje klei afgestopt worden.
  

Schilmatrijs met naad om een vrijstaande vorm.

Volgens bovenstaand principe kan ook een geheel vrijstaand object afgevormd worden. Nu zal echter de gipskap uit twee (of meer) delen bestaan, terwijl ook de rubbervorm een of meer snijnaden krijgt.

• Ga geheel als bij het vorige voorbeeld te werk. Na het maken van de kleischil moet nu echter een scheidingswand voor de gipskap gemaakt worden
• Breng dwars over het model een scheidingswand aan (of meerdere). Elk afzonderlijk deel moet nu lossend zijn. De scheidingswand kan gemaakt worden van klei, plastiline, of dun plaatmateriaal zoals blik of karton. Zorg voor een versleuteling, d.i. een nok of iets dergelijks die er voor zorgt dat de verschillende gipsdelen later weer exact op elkaar passen.

• Een helft van het model wordt nu met een gipslaag bedekt. Deze gipslaag laten uitharden en de scheidingswand wegnemen.
• De zichtbare rand van de eerste gipskap (de flens) met een losmiddel (b.v. vaseline) bestrijken. Nu kan de tweede gipskap aangebracht worden.
• Het lossen van de gipskappen, het verwijderen van de klei en het ingieten van de rubber gaan verder geheel als in boven-genoemde voorbeelden. Vergeet niet de scheidingsnaad goed af te sluiten alvorens de rubber in te gieten.

Meer complexe modellen kunnen afgevormd worden door het aandeel schaaldelen naar behoeve uit te breiden.

Meerdelige blokmal:

Vrijstaande vormen kunnen ook afgevormd worden door middel van een meerdelige blokmal. Deze methode is minder economisch wat betreft materiaal gebruik maar kan toch voordelig zijn voor het snel maken van zwaar belaste produktiemallen. Een (gipsen) steunkap is bij deze methode niet nodig.

• Bepaal allereerst waar het model Gedeeld moet worden. Meestal is dit volgens een lijn die via de lengte as over de hoogste delen van het model loopt. Denk ook aan eventuele openingen zoals arm-gaten e.d. (in het voorbeeld bij de staart van de kat).
• Het model wordt nu in een bekisting gelegd en om het model heen wordt een sluitende kleiwand gevormd die de vooraf bepaalde scheidingslijn nauwkeurig volgt.
• De zo gevormde kleirand wordt voorzien van een versleutelingsgroef om nauwkeurige positionering van beide rubberhelften mogelijk te maken. De kleirand wordt glad afgewerkt.
• Nadat alle delen die met de rubber in contact komen op de vereiste manier voorbehandeld zijn, kan de eerste helft ingegoten worden.

• Na uitharding van de eerste helft wordt de bekisting omgekeerd en de kleirand wordt verwijderd.
• Het model, de nu vrijgekomen rubberflens van de eerste helft en de bekisting moeten weer met losmiddel behandeld worden.
• De tweede rubberhelft kan nu ingegoten worden.

Een dergelijke blokmal kan vaak zonder ondersteuning gebruikt worden. Als een ondersteuning toch nodig mocht zijn kan men hiervoor een triplex kist je maken.